Stany Skupienia: Noviki

Czas trwania: ok. 2 godz.
Wiek: 12+
Informacje (ostrzeżenia) o treści i formie wydarzenia: brak
Bilety: wstęp bezpłatny

W kwietniu w ramach cyklu Stany skupienia będziemy gościć Marcina Nowickiego i Katarzynę Nestorowicz ze studia NOVIKI. Tematem wydarzenia będą halucynacje sztucznej inteligencji. Po pokazie filmów — a właściwie esejów filmowych — „Sen maszyny” i „Obraz poza okiem” odbędzie się rozmowa z zaproszonymi osobami. Jako dodatkowy punkt zaczepienia w dyskusji będzie służyć książka I’ll Be Your Mirror (ed. Marcin Nowicki, Natalia Juchniewicz, wyd. Future Fragments 2025).

Sztuczna inteligencja odpowiada na wpisywane przez użytkowników zagadnienia w sposób, który potrafi wprawić w osłupienie — jakby potrafiła myśleć poza algorytmami i ponad dane, które dostaje. NOVIKI w swoim najnowszym filmie przyglądają się temu zjawisku, porównując halucynacje AI do ludzkiego śnienia.

Sen maszyny (2024, reż. NOVIKI, 14 min)

Punktem wyjścia dla eseju filmowego „Sen maszyny” studia NOVIKI są halucynacje AI. To zjawisko, które polega na generowaniu przez algorytmy odpowiedzi niemających podstaw w danych, którymi zostały zasilone. Przybierają one różne formy: odniesień do nieistniejących książek realnych autorów, surrealistycznych obrazów czy wykreowanych zdarzeń. NOVIKI w „Śnie maszyny” przyglądają się temu zjawisku porównując je do ludzkiego śnienia. Sen bowiem również jest twórczą interpretacją, a czasem nadinterpretacją, danych. NOVIKI połączyli sekwencje nakręcone na planie filmowym z halucynacjami algorytmów. Nie jest to obraz stworzony przez sztuczną inteligencję, a film o niej samej, zrealizowany przy wykorzystaniu jej potencjału. Inteligentne systemy przetwarzania danych są jednocześnie bohaterem filmu i przedmiotem badań artystów.

Obraz poza okiem (2026, reż. NOVIKI)

Esej filmowy „Obraz poza okiem. Refleksje nad rozwojem obrazu w erze technologii” to refleksyjna opowieść o przemianach wizualności w świecie zdominowanym przez algorytmy, sztuczną inteligencję i systemy cyfrowe. Film bada, w jaki sposób obraz przestaje być wyłącznie efektem ludzkiego spojrzenia, a staje się wytworem złożonych relacji między technologią, danymi i nieludzkimi formami percepcji. NOVIKI analizują proces stopniowego przesuwania się obrazu poza granice ludzkiego oka — ku maszynowemu widzeniu, automatycznemu przetwarzaniu i generowaniu obrazów oraz nowym reżimom widzialności. Esej łączy warstwę wizualną z filozoficzną i kulturową refleksją nad tym, jak technologia wpływa na nasze sposoby postrzegania, interpretowania i rozumienia rzeczywistości.

NOVIKI Post Studio — interdyscyplinarny duet artystyczno-badawczy tworzony przez Marcina Nowickiego i Katarzynę Nestorowicz. Od ponad 18 lat studio łączy praktykę wizualną z krytyczną refleksją nad wpływem technologii na percepcję oraz kulturę współczesną. Studio NOVIKI jest laureatem licznych nagród, w tym kilkukrotnie European Design Awards, Projektu i Studia Roku STGU. Ich prace były prezentowane w ostatnich latach m.in. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, na festiwalu Noorderlicht Biennial: Machine Entanglements, Athens Digital Arts Festival, Simultan Festival, podczas London Design Biennale. Noviki są kuratorami pawilonu Future Fragments na The Wrong Biennale 2026.

MARCIN NOWICKI — artysta, badacz i doktorant Uniwersytetu SWPS. Jako kurator platformy Future Fragments analizuje, w jaki sposób systemy AI przekształcają pojęcie twórczości i podmiotowości.

KATARZYNA NESTOROWICZ — artystka i projektantka, której praca koncentruje się na typografii, kulturze wizualnej oraz estetyce syntetycznej.

STANY SKUPIENIA — cykl wydarzeń postfilmowych kuratorowany przez Andrzeja Marca. Każde ze spotkań składa się z krótkiej prelekcji, pokazu filmowego i rozmowy z zaproszonymi osobami artystycznymi. W tym roku każde wydarzenie ma również określony temat przewodni, tematyzowany w filmie i poruszany w dyskusji. Dodatkowym punktem zaczepienia do rozmowy jest za każdym razem książka, wybrana lub opublikowana przez gościa i/lub gościnię cyklu.

Stany skupienia koncentrują się na pracy zszywania, scalania oraz ocalania rzeczywistości poprzecinanej i targanej przez rozmaite, współistniejące kryzysy. Odpowiedzią na doświadczenie rozpadającego się, pofragmentowanego świata nie są już wielkie, eskapistyczne, utopijne projekty, lecz raczej codzienne, lokalne, być może nawet prowizoryczne praktyki drobnych napraw oraz próby regeneracji.

W sezonie wiosennym skupimy się na:

małomiejskości i stereotypach dotyczących peryferyjności — Stany skupienia: Maciej Cholewa, Ine Lamers, 18.03, godz. 19:00.

halucynacjach algorytmów AI — Stany skupienia: NOVIKI (Marcin Nowicki, Katarzyna Nestorowicz), 22.04, godz. 19:00.

pracy opiekuńczej — Stany skupienia: Plenum Osób Opiekujących Się (Dorota Walentynowicz), 20.05, godz. 19:00.

oraz ekologii queer — Stany skupienia: Liliana Zeic, 17.06, godz. 19:00.