Wystawa Strefy LGBT+. Sztuka queerowa w czasach dobrej zmiany to pierwszy od wielu lat przegląd sztuki queerowej powstającej w Polsce. Wystawa skupia się na twórczości osób artystycznych LGBTQIAP+ w latach 2015-2023, przypadających na rządy Prawa i Sprawiedliwości. To z jednej strony okres pogorszenia się warunków życia oraz podstawowego poczucia bezpieczeństwa społeczności LGBTQIA+ w Polsce, jak również zintensyfikowanej i solidarnej walki o prawa człowieka, a także kulturowej i generacyjnej zmiany. Pomimo tego twórczość i działania osób artystycznych LGBTQIAP+ i kolektywów queerowych stanowiły jedne z najważniejszych głosów w rodzimym polu sztuki, stanowiąc przestrzeń nie tylko eksplorowania własnej tożsamości, ale też polityczny manifest. 

W ramach wystawy prezentowane są najważniejsze prace artystyczne tego okresu, działania performatywne i kolektywne oraz publikacje, odzwierciedlające queerową ekspresję realizowaną w oczekiwaniu na zmianę.

Tytuł wystawy nawiązuje do kontrowersyjnych stref wolnych od LGBT – powstałych na mocy uchwał przyjmowanych przez samorządy w latach 2019–2020 – które objęły niemal jedną trzecią terytorium kraju. Był to moment kulminacyjny populistycznej, dehumanizującej kampanii napędzanej przez media publiczne, polityków i przedstawicieli Kościoła katolickiego. To czas nie tylko pogarszających się warunków życia i spadku poczucia bezpieczeństwa społeczności LGBT+ w Polsce, ale także – co równie istotne – intensywnej, solidarnej walki o prawa człowieka oraz kulturowej i generacyjnej zmiany. Idąc tym tropem, „dobrą zmianę” traktujemy już nie tylko jako symbol homo-, trans- i queerfobicznej kampanii politycznej, ale również jako impuls, który doprowadził do stworzenia narzędzi i struktur wspierających queerową walkę o przetrwanie i godność. […]

Wspomniane zjawiska wpłynęły także na rozkwit sztuki queerowej, przenikając się z działalnością osób artystycznych LGBT+, które często były zaangażowane w działania aktywistyczne i badawcze. Protest stawał się miejscem prezentacji sztuki, a wystawa – protestem. Ograniczony dostęp do publicznych instytucji doprowadził do oddolnego tworzenia alternatywnego obiegu dla sztuki i myśli queerowej. Nowo powstałe kolektywy, projekty oddolne i przestrzenie klubowe stały się schronieniem dla praktyki i sztuki LGBT+, przejmując na siebie zadania dotąd realizowane przez instytucje kultury. Queer wchodził w szczeliny, wciskał się tam, gdzie nikt go nie chciał, i kruszył od środka skostniałą heteronormę. Nie był fanaberią z Zachodu, jak próbowali go określać konserwatywni politycy. To, że obecnie mogą wybrzmiewać głosy mówiące o „modzie na queer”, okupione zostało nieustanną walką o widoczność i przestrzeń – tworzeniem własnych, autonomicznych „stref” funkcjonujących na swoich zasadach.

Tomek Pawłowski-Jarmołajew,Gabi Skrzypczak
Fragment tekstu kuratorskiego

udział biorą: Edna Baud, Olga Dziubak, Kem, Filip Kijowski, Daniel Kotowski, Małgorzata Mycek, Kinga Michalska, Ania Nowak, Przemysław Piniak, pozqueer, Karol Radziszewski, Filipka Rutkowska, Daniel Rycharski, Sebulec, Sergey Shabohin, Slamka, Mikołaj Sobczak, Bart Staszewski, Kacper Szalecki, X-Philes, Liliana Zeic

Wystawa jest wspólnym przedsięwzięciem Galerii Miejskiej Arsenał i Pawilonu, której towarzyszy bogaty program performatywny i publiczny obejmujący oprowadzania po wystawie, wydarzenia performatywne i debatę.

PROGRAM PERFORMATYWNY I PUBLICZNY

30.05.2025, g. 18.00

Miejsce: Galeria Miejska Arsenał, Pawilon

Wernisaż Strefy LGBT+| Sztuka queerowa w czasach dobrej zmiany

18.00 GaMA
Otwarcie wystawy* i performans Ani Nowak To the Aching Parts! (Manifesto) / Do obolałych części! (manifest) w wykonaniu Ali Urwał

20.00 GaMA
przemarsz z Alternative für Drag (AfD) do Pawilonu

21.00 Pawilon
Alternative für Drag (AfD) ؘ– widowisko z kolektywem pozqueer**

23.00 Lokum Stonewall
afterparty: Otwarcie Poznań Pride 2025

1.06.2025, g. 12.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy kuratorskiej
oprowadzają: Tomek Pawłowski-Jarmołajew, Gabi Skrzypczak

tłumaczenie na PJM: Agnieszka Bastrzyk

5.06.2025, g. 18.30

Miejsce: Pawilon

Polskie Stonewall? Społeczności LGBT+ wobec populizmu | debata

prowadzenie: Anton Ambroziak, OKO.press
udział biorą: Maja Heban, Bart Staszewski, J. Szpilka, Liliana Zeic

8.06.2025, g. 12.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy poznańskiej

oprowadzają: Sue Bartel i Arek Kluk, Grupa Stonewall

12.06.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy psychoseksuologicznej

oprowadza: Patrycja Wonatowska, Fundacja SEXEDPL

15.06.2025, g. 15.00

Miejsce: GaMA

Ania Nowak To the Aching Parts! (Manifesto) / Do obolałych części! (manifest) | performans
wykonanie: Ala Urwał

Performans w języku angielskim z tłumaczeniem na język polski.

21.06.2025, g. 14.00

miejsce rozpoczęcia: plac Adama Mickiewicza

Platforma sztuki queerowej na poznańskim Marszu Równości

22.06.2025, g. 12.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy kuratorskiej w języku angielskim

oprowadzają: Tomek Pawłowski-Jarmołajew, Gabi Skrzypczak

28.06.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Ania Nowak To the Aching Parts! (Manifesto) / Do obolałych części! (manifest) | performans
wykonanie: Ala Urwał

Performans w języku angielskim z tłumaczeniem na język polski.

3.07.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy queerowych archiwów

oprowadza: Karol Radziszewski

10.07.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy historycznej

oprowadza: Szymon Adamczak, QueerMuzeum Warszawa

17.07.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy ukraińskiej

oprowadza w języku ukraińskim: Ksenia Krushevska

27.07.2025, g. 12.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy dragowo-kuratorskiej

oprowadzają: Babcia, Gabi Skrzypczak

31.07.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy artystycznej (PJM)

oprowadza: Daniel Kotowski

tłumaczenie na polski język foniczny: Agnieszka Bastrzyk

31.07.2025, g. 18.30

Miejsce: GaMA

Ania Nowak To the Aching Parts! (Manifesto) / Do obolałych części! (manifest) | performans

wykonanie: Ala Urwał

Performans w języku angielskim z tłumaczeniem na PJM i na język polski.

6.08.2025, g. 18.00

Miejsce: GaMA

Kiedy wydarza się gender | wieczór poetycki z kolektywami Slamka i X-Philes

7.08.2025, g. 12.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy kuratorskiej dla osób seniorskich

oprowadza: Tomek Pawłowski-Jarmołajew

9.08.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Ania Nowak To the Aching Parts! (Manifesto) / Do obolałych części! (manifest) | performans

wykonanie: Ala Urwał

Performans w języku angielskim z tłumaczeniem na język polski.

21.08.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy białoruskiej

oprowadza w języku białoruskim: Raman Tratsiuk

28-29.08.2025

Miejsce: Pawilon

Warsztaty z Kem i Liz Rosenfeld

Na warsztaty obowiązują zapisy od 30.05.2025 na info@pawilon.org

30.08.2025, g. 17.00

Miejsce: GaMA

Oprowadzanie po wystawie z perspektywy performatywnej

oprowadza: Andrzej Pakuła

30.08.2025, g. 18.00

Miejsce: GaMA

Ania Nowak To the Aching Parts! (Manifesto) / Do obolałych części! (manifest) | performans

wykonanie: Ala Urwał

Performans w języku angielskim z tłumaczeniem na język polski.

30.08.2025, g. 19.00

Miejsce: Pawilon

Ania Nowak Obelix Nutrix | performans

po pokazie rozmowa z artystką

prowadzenie: Andrzej Pakuła

ograniczona liczba miejsc

Bezpłatne wejściówki do odebrania w Galerii Miejskiej Arsenał.

Performans w języku angielskim z tłumaczeniem na język polski.

30.08.2025, g. 12.00–16.00

Miejsce: GaMA

Dyżur kuratorski i pożegnanie z wystawą Strefy LGBT+. Sztuka queerowa w czasach dobrej zmiany

Zespół kuratorski: Tomek Pawłowski-Jarmołajew, Gabi Skrzypczak
Kurator programu performatywnego: Andrzej Pakuła
Architektura wystawy: Billy Morgan
Projekt graficzny: Maciej Bychowski

Godziny otwarcia Galerii:

Poniedziałek: nieczynne
Wtorek – Piątek: 12 — 19
Sobota: 11 — 19
Niedziela: 11 — 16

* W dniu wernisażu wystawa czynna do g. 22.00.

** Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc na wydarzenie obowiązują bezpłatne wejściówki do odebrania podczas wernisażu w Galerii.

Partnerzy: Queer Muzeum Warszawa, Grupa Stonewall, OKO.press 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury